انیزاکیازیس

 

انیزاکیازیس (Anisakiasis) به علّت عفونت اتفاقی انسان با لارو نماتود اسکاریس مانند (ascaridoid) از خانوادة انیزاکیاده (anisakidae)، شامل انیزاکیس (Anisakis) و سودوترانوا Pseudoterranova)) بوجود می آید. عفونت با خوردن غذای دریایی (ماهی و بی مهرگان) نیم پز یا خام بوجود می آید. نوع بالغ انگل در معدة پستانداران دریایی یافت می شود. تخم ها از مدفوع پخش شده و لاروهای زایش یافتة که آزاد شنا می کنند توسط بعضی از سخت پوستان بلع می گردند، آنها خود طعمة ماهی ها و اسکوئید ها می شوند. وقتی که لارو ها توسط پستانداران دریایی مانند دلفین ها، خوک های دریایی و وال ها بلعیده می شوند، نخست در معده نقب می زنند؛ هنگامی که توسط انسان مورد مصرف قرار می گیرند، لاروها تلاش می کنند تا با نقب زدن وارد معده یا روده شوند. از این رو علائم ایجاد می شوند.

 

یافته های بالینی

انیزاکیازیس بعد از مصرف ماهی های دریایی نیمه خام یا خام روی می دهد. بیش از 95 درصد از موارد بالینی در ژاپن، که در آن مصرف ماهی خام شایع می باشد گزارش شده است. کشورهای اروپایی و آمریکایی مقام بعدی را دارند.

تظاهرات بالینی در نتیجة نفوذ کرم ها به درون دستگاه گوارش روی می دهد، که معمولاً در معده یا انتهای رودة کوچک ( به صورت شایع در ایلئوم) بروز می کند.

جنس (Pseudoterranova) معده و جنس (Anisakis) بیشتر روده را درگیر می کند. علائم معمولاً بعد از 48 ساعت خود را نشان می دهند ولی الگوی بیماری، بسیار متنوع می باشد. با نوع معده ای انیزاکیازیس، بیمار از درد شکمی شدید، تهوع و استفراغ شاکی است. درگیری رودة کوچک موجب درد شکمی در بخش پایینی شکم و علائم انسداد می شود که شبیه آپاندیسیت است. علائم می توانند مزمن بوده و گاهی برای ماه ها و به ندرت سال ها به طول انجامند. این علائم با توده های روده ای حاوی پارازیت توأم هستند و گاهی با تومور، آنتریت منطقه ای یا دیورتیکولیت اشتباه می شوند. لارو انیزاکیس (Anisakis) در غذاهای دریایی گاهی موجب تولید تظاهرات آلرژیک حاد مانند کهیر، آنژیوادم و آنافیلاکسی با و بدون علائم دستگاه گوارشی، در کسانی که ماهی خام مصرف کرده اند، می شود.

 

تشخیص

ائوزینوفیلی معمولاً در بیماران با انیزاکیازیس گوارشی دیده نمی شود و لوکوسیتوز نیز یافته دائم نمی باشد. تشخیص قطعی با اندسکوپی، بررسی های رادیولوژیک یا پاتولوژی بافت امکان پذیر می باشد. در بررسی های رادیوگرافیک دستگاه گوارش فوقانی، مرز توده ی کرم همراه با تورم مخاط یا ضایعة توموری دیده می شود. برداشت کرم با اندوسکوپ، درمان قطعی را موجب می شود.

درجات گوناگونی از کلفتی دیوارة روده ها و تنگی لومن ایلئوم یا ژوژنوم در بررسی های رادیوگرافیک دیده می شود. سونوگرافی نیز کلفتی دیوارة رودة کوچک و آسیت موضعی را در کنار رودة درگیر شده را نشان می دهد.

 

درمان

علائم خود به خود در اکثر افراد بدون درمان خاصی برطرف می شوند، ولی سیر بهبودی با برداشتن کرم هایی که در معده قرار دارند با اندوسکوپی تسریع می شود. در یک مجموعه از بیماران با انیزاکیازیس روده ای، تمام 12 بیمار طیّ دو هفته بدون علامت شدند. یک گزارش درمان نیز با آل بندازول وجود دارد. همچنین بعد از برداشت کرم های معده ای، نیز می توان آنتی اسید تجویز کرد.

می توان با پخت کامل یا منجمد کردن ماهی تا 24 ساعت قبل از مصرف، از عفونت جلوگیری کرد. زمان پخت ماهی بایستی ده دقیقه در دمای بالاتر از 60 درجه سانتیگراد باشد تا لاروها از میان بروند.